Je kent het cliché: mannen bellen hun vrienden nooit, praten nooit over gevoelens en hebben eigenlijk alleen bier-maatjes in plaats van echte vrienden. Onderzoeker Emily Fox zette dat beeld dit jaar op zijn kop met een studie in het wetenschappelijke tijdschrift Sex Roles. Haar conclusie: de kloof tussen man en vrouw als het om vriendschap gaat bestaat wel, maar hij zit bijna volledig bij één specifieke groep. En dat is niet "mannen" in het algemeen.
Dat is nieuws, want de aanname dat alle mannen moeite hebben met hechte vriendschappen staat inmiddels bijna als feit in zelfhulpartikelen en podcasts. Fox laat zien dat die aanname te simpel is, en dat heeft gevolgen voor hoe je zelf naar je eigen vriendenkring kijkt.
Het cliché van de oppervlakkige mannenvriendschap
De gedachte dat vrouwen hechtere vriendschappen hebben dan mannen duikt overal op: in zelfhulpboeken, in columns en ook op onderzoek naar hoe mannen zelden vertellen hoe het echt met ze gaat. Fox wilde weten of die "gender friendship gap" echt voor alle mannen geldt, of dat het beeld te grofmazig is.
Daarvoor gebruikte ze data uit de National Longitudinal Survey of Youth 1997, een grootschalig Amerikaans onderzoek waarin dezelfde mensen jarenlang zijn gevolgd. Ze keek naar 1.765 deelnemers die in 2002 tussen de 18 en 21 jaar oud waren en die ieder een beste vriend of vriendin aanwezen, niet hun partner of een familielid. Die vriendschap beoordeelden ze op een schaal van 0 tot 10.
Waarom dit vooral witte mannen raakt
Het resultaat verdeelde zich scherp langs etnische lijnen. Bij Zwarte deelnemers was er nauwelijks verschil: mannen en vrouwen voelden zich ongeveer even verbonden met hun beste vriend. Bij Latino-deelnemers meldden mannen een iets lagere verbondenheid dan vrouwen, maar dat verschil verdween zodra Fox rekening hield met hoe vaak ze emotionele gesprekken voerden.
Bij witte deelnemers bleef de kloof het grootst, en die verdween niet nadat Fox corrigeerde voor hoe vaak vrienden elkaar zagen of waarover ze praatten. Witte mannen voelden zich dus structureel minder close met hun beste vriend dan witte vrouwen, ook als ze op papier even veel contact hadden. Opvallend: bij witte deelnemers uit welvarender gezinnen was de vriendschap zelfs iets minder hecht dan bij wie uit een minder bevoorrechte achtergrond kwam.
Voor iedere groep gold wel dezelfde regel: hoe vaker vrienden elkaar in vertrouwen namen en om advies vroegen, hoe hechter de band. Dat sluit aan bij wat je terugleest in ons artikel over waarom de moderne man verder kijkt dan zijn spieren: wie alleen fysiek sterk staat maar nergens zijn verhaal kwijt kan, mist iets wezenlijks.
De 200 uur die een vriendschap pas echt maken
Hoe bouw je dan wél een vriendschap op die dieper gaat dan af en toe een berichtje? Communicatiewetenschapper Jeffrey Hall van de University of Kansas onderzocht dat al in 2018 en kwam met concrete uren. Van vreemde naar oppervlakkige kennis kost gemiddeld 40 tot 60 uur samen. Van kennis naar vriend reken je 80 tot 100 uur. En pas voorbij de 200 uur noemen mensen elkaar een goede of beste vriend, zo concludeert de University of Kansas op basis van Halls onderzoek.
Belangrijke nuance: niet elk uur telt evenveel. Uren die je vrijwillig samen doorbrengt, zoals sporten, eten of gewoon kletsen, bouwen een vriendschap sneller op dan uren waarin je toevallig naast elkaar op het werk zit. Je kunt dus jaren met een collega samenwerken zonder ooit de 200 uur aan echte verbinding te halen, en in een paar maanden een hechte vriendschap opbouwen met iemand waarmee je elke week hardloopt of kookt.
Een vast wekelijks moment werkt daarom beter dan losse afspraken die steeds verzetten. Dezelfde hardlooproute, hetzelfde kookavondje, dezelfde pokeravond: de herhaling zorgt ervoor dat de uren zich vanzelf opstapelen, zonder dat je er elke keer opnieuw over moet nadenken wanneer je weer afspreekt.
Wat dit betekent voor jouw vriendenkring
De uitkomst van Fox' onderzoek is geen vrijbrief om te denken dat vriendschap bij jou toch wel goed zit omdat je geen witte man bent, en het is ook geen reden tot paniek als je dat wel bent. Het is vooral een duidelijk signaal dat de kwaliteit van een vriendschap niet vanzelf komt met hoe vaak je iemand ziet. Praat je weleens over iets dat verder gaat dan sport, werk of het nieuws? Vraag je een vriend weleens om advies over iets dat je dwars zit? Dat soort gesprekken, niet het aantal keer dat je afspreekt, bepaalt uiteindelijk hoe hecht een vriendschap aanvoelt.
Mocht die 200 uur je als een hoge drempel voelen: begin dit weekend met één gesprek dat verder gaat dan de standaard vragen. Wie dat regelmatig doet, bouwt sneller aan een vriendschap die ook overeind blijft als het even niet goed gaat, iets waar ook ons artikel over het herkennen van een burnout voordat het te laat is op wijst: een hecht netwerk is vaak het eerste wat je beschermt wanneer de druk oploopt.